9/11 en complottheorieën – Ben ik persona non grata?

15 jaar na de aanslagen op 11 september 2001 is er op het internet nog steeds volop discussie over wat er die dag nu echt gebeurd is. Aan de ene kant de skeptici die de officiële versie van deze tragische gebeurtenis in twijfel trekken, aan de andere kant de zogeheten “debunkers”, die de argumenten van de skeptici proberen te weerleggen. Maar welke debunkers leiden nu eigenlijk de discussie? En snijden hun argumenten hout? In dit artikel neem ik jullie mee in mijn zoektocht naar de waarheid.

Het is zo’n 6 jaar geleden dat ik voor het eerst stuitte op de documentaire Zeitgeist: The Movie. Eén van de meest online bekeken documentaires ooit en die voor ontzettend veel controverse heeft gezorgd. In de documentaire komen namelijk diverse complottheorieën aan bod. Eén van de theorieën is de theorie dat de aanslagen van 9/11 georkestreerd zijn door de Amerikaanse overheid zelf. Het motief? Daarover bestaan verschillende hypotheses op het internet. Volgens sommige analisten zou de Amerikaanse hegemonie in gevaar zijn gekomen omdat diverse olie-exporterende landen het internationale petrodollarsysteem begonnen te omzeilen. Andere analisten stellen dat de gehele War On Terror een zionistisch verdeel en heers complot is om het Midden-Oosten te herstructureren. Zo zijn er in het verleden verschillende controversiële overheidsdocumenten online verschenen waarin dit soort strategieën beschreven staan (voor meer informatie klik hier, hier en hier). En ja, ook het Amerikaanse militair industrieel complex is een usual suspect op het internet. Zij zouden immers geld verdienen aan conflicten and what have you.

De skeptici zijn daarnaast nog in twee andere hoofdgroepen in te delen. Het ene deel stelt enkel kritische vragen m.b.t. de Amerikaanse air defense, omdat zij het vermoeden hebben dat de overheid de aanslagen heeft laten gebeuren dan wel gefaciliteerd heeft. De andere groep gaat een stap verder  in hun overtuigingen. Zij stellen erbovenop dat de Twin Towers en WTC7 door explosieven naar beneden zijn gebracht en/of dat er bij geen van de aanslagen sprake was van passagiersvliegtuigen maar drones.

Het was overigens niet de eerste keer dat ik hoorde van deze theorie. Zo’n 3 jaar daarvoor volgde ik nog een MBO opleiding en raakte ik in een verhitte discussie met een aantal Turkse en Marokkaanse klasgenoten. Want ja, ook zij claimden dat 9/11 een “inside job” was. Zij keken namelijk naast Nederlandse televisiezenders thuis ook Arabische televisiezenders. En daarop werden soms hele andere hypotheses verkondigd wanneer het berichtgeving over 9/11 betrof. Iets wat bij mij en veel andere klasgenoten in het verkeerde keelgat schoot. Tot wederzijds begrip kwam het dan ook niet. In mijn belevingswereld waren de jongens  simpelweg in ontkenning omdat de daders moslims bleken te zijn. Een voor hen onaangename waarheid.

Enfin, terug naar de documentaire. Want ik moet toegeven, voor een jonge naïeve geest zoals ikzelf destijds was de film behoorlijk intrigerend. Tegelijkertijd spookten er allerlei vragen door mijn hoofd. Vragen zoals: Hoeveel mensen heb je wel niet nodig om een dergelijk complot uit te voeren? En uiteindelijk moeten er wel mensen gaan praten toch? En de ‘controlled demolition’ theory vond ik al helemaal van de zotte. Want gigantische gebouwen zoals de Twin Towers haal je niet zomaar even naar beneden. Dat vereist ontzettend veel kennis en voorbereiding. Ik besloot op internet op zoek te gaan naar meer informatie en kwam er al snel achter dat de skeptici voor al mijn vragen wel een antwoord paraat hadden:

‘’Wist je dat bij de ontwikkeling van de eerste atoombom er in het geheim ook meer dan 100.000 mensen waren betrokken? En wist je dat er in de maanden voorafgaand de aanslagen een enorm renovatieproject van de liften in de Twin Towers heeft plaatsgevonden? Hierdoor hadden renovatiemedewerkers zowel overdag, s ’nachts als in het weekend onbeperkt toegang tot het gebouw. Velen mensen die dagelijks werkzaam waren in de Twin Towers hebben verklaard dat ze dagelijks mensen hoorden boren in het gebouw en dat bepaalde delen van het gebouw voortdurend waren afgezet. En de hoofd van het beveiligingsbedrijf? Dat was de jongere broer van George Bush! Dat kan toch geen toeval zijn!’’.

En zo ging het de weken daarna nog wel even door. Sterker nog, op den duur kwam ik erachter dat de ‘truth movement’ (zoals de skeptici zichzelf graag noemen) niet enkel bestond uit lowlifes die op de zolderkamer van hun ouders geradicaliseerd waren, maar dat ook nabestaanden, ooggetuigen (brandweermannen etc.) , piloten, mensen van de inlichtingendiensten, architecten en ingenieurs (waaronder ook de ontwerper van de Twin Towers), explosievenexperts (bijvoorbeeld de Nederlander Danny Jowenko), en zelfs mensen die zitting hadden genomen in de 9/11-onderzoekscommissie de officiële versie van de gebeurtenis in twijfel trekken. Daar kwam nog eens bij dat er op internet ook voldoende informatie te vinden is over de geschiedenis van valse vlag operaties. Neem bijvoorbeeld Operations Northwoods. Dit was een plan van de geheime diensten van de VS om aanslagen tegen haar eigen volk te plegen om zo een oorlog met Cuba te kunnen verkopen. En trouwens, wie denkt dat enkel overheden betrokken zijn bij dit soort complotten heeft het volgens veel skeptici eveneens bij het verkeerde eind. Er zouden namelijk allerlei geheime genootschappen zijn die de wereld op ondemocratische wijze naar hun hand proberen te zetten. Clubjes zoals The Round Table Group, Bilderberg en de Illuminati (waarvan die laatste overigens niet bestaat!), maar ook  multinationals (de zogeheten ‘corpocratie’) die op winstbejag uit zijn.

Power

Documentaire ‘September 11: The New Pearl Harbor’

Op een gegeven moment dacht ik dat ik gek begon te worden en besloot te googlen naar tegengeluiden van mensen die het officiële verhaal verdedigden. Dit bleken de zogeheten debunkers te zijn. Zij gaan uit van de ‘incompetence theory’ en proberen voor alle kritische vragen die er bestaan onder de skeptici volledig rationele verklaringen te vinden. Op dit moment begon mijn waarheidsvinding eigenlijk pas echt, aangezien er op het internet twee waarheden bleken te bestaan. Ieder met hun eigen zee aan argumenten. En vooral de discussie over de manier waarop de gebouwen zouden zijn ingestort ging mijn pet te boven. Dit was vooral het terrein van de (zelfbenoemde) experts (architecten, bouwkundigen, natuurkundigen, explosievenexperts etc.). Ik besloot het onderwerp dan ook maar te laten voor wat het is . . .

Toch was mijn interesse voor de discussie nooit helemaal verdwenen. Op een gegeven moment stuitte ik dan ook op de documentaire September 11: The New Pearl Harbor. Dit bleek namelijk niet de zoveelste (eenzijdige) complotdocumentaire over 9/11 te zijn, maar een samenvatting van het publieke debat zoals die de afgelopen 12 jaar was gevoerd. Oftewel, argumenten van beide kampen (skeptici vs debunkers) worden onder het licht gehouden. Het is dan ook geen toeval dat de documentaire in totaal 5 uur duurt. Iets wat voor de meeste mensen een te dikke pil is. Vandaar dat de maker, Massimo Mazzucco, vorige week een samenvatting van de film online heeft gezet.

Vastberaden om de waarheid voor mezelf te achterhalen besloot ik aan de 5 uur durende rit te beginnen. Iets waar ik achteraf geen spijt van heb. Het is namelijk de beste documentaire over 9/11 die ik tot op heden gezien heb (daarnaast zijn de documentaires 9/11 Trillions en Anatomy of A Great Deception ook aanraders). Niet zozeer omdat de maker objectief in de discussie staat. In tegendeel. Bij het kijken van de documentaire wordt al vrij snel duidelijk dat hij zich volledig in het kamp van de skeptici schaart. En het moet gezegd worden, ook de sinistere melodieën op de achtergrond komt de objectiviteit van de film niet ten goede. Waar Mazzucco mijn inzien wel in slaagt is dat hij  een aantal overtuigende kanttekeningen weet te maken bij een flink aantal argumenten die door het kamp van de debunkers aangedragen worden. Het is dan ook na het zien van deze documentaire dat ik tot de conclusie ben gekomen dat we op z’n minst kunnen stellen dat een flink aantal vragen rondom 9/11 tot op de dag van vandaag niet beantwoordt zijn. Waar ik  qua mening  verschil van Mazzucco is dat hij met zekerheid durft te stellen dat er sprake is van een complot. Die stelling durf ik niet in te nemen. Niet omdat ik die mogelijkheid uitsluit (net als dat ik de incompetence theory niet uitsluit), maar omdat er in mijn optiek meerdere redenen kunnen zijn waarom de Amerikaanse overheid bepaalde vragen tot op de dag van vandaag negeert.1 Wellicht willen autoriteiten geen gezichtsverlies oplopen als bekend wordt dat ze hier en daar flinke steken hebben laten vallen. Of wellicht dat bepaalde informatie om veiligheidsredenen niet vrijgegeven wordt (iets wat er bij complottheoristen natuurlijk niet in gaat). Het zijn zomaar wat gedachtenspinsels . . .

De kracht van sociale psychologie

Mensen die mij kennen zullen beamen dat ik een bovengemiddelde interesse heb voor het nieuws, maatschappelijk betrokken ben en overal wel een mening over heb. Wanneer ik echter 9/11 op tafel probeer te leggen verander ik voor veel mensen in één keer in persona non grata. Het onderwerp is voor veel mensen gewoon ‘not for debate’. Het was dan ook bij toeval dat ik afgelopen week de maker van de eerder genoemde Zeitgeist film een Facebookpost zag plaatsen waarin hij ingaat op deze kwestie:

‘’ I am going to use this 15th anniversary of 9/11 to talk about the most important thing I learned from the event and that is the power of social psychology. To whatever degree you disagree with the Official US Conspiracy Theory, you will find that the discussion is long closed and the stamp of religious sanctity has made the event untouchable. It is now a codified religious myth and there are severe consequences to those who dare express an alternative position. “Heretic” is perhaps the best term for it.

It is an unfortunate evolutionary fact that human beings are prone to seeking acceptance into their community or group rather than suffer the isolation and ostracism that comes with taking an unpopular position. This is compounded by the need to uphold a reputation, something also related to gaining income in this society. People will justify all sorts of things to maintain an image to secure income, even if it means suppressing their beliefs. I can’t tell you how many friends who were outspoken in demanding a real, independent investigation of 9/11 lost their jobs and were alienated from friends and family. Some were sent into massive depressions with dark results.

The herd mentality has a powerful effect in terms of what is called “social identity theory”. Social identity theory points out that we are ultimately defined by the people around us, particularly the groups we identify with. In this, deviation from the group consensus is destabilizing. In the 1950s, a study asking a group of people to make simple decisions about visual images, such as which line on a screen was the longest of a set. However, all but one test subject was in on the study. These other participants were fakes, planted to purposely agree on the wrong answer and encourage the test subject to go along with their group decision about the correct match. The controlled study proved a strong effect of peer pressure, with over 75 percent of the participants in the total of 12 repeated tests conforming at least once. This is in contrast to the control group (no pressure to conform) where less than 1 percent conformed. This propensity to favor group loyalty, bypassing critical, independent thought is widespread and it works on the personal level or the mass social level.

Neurobiologist Vasily Klucharev writes that “the deviation of individual opinion from the group behavior (opinions) is interpreted by the nervous system as behavioral error or ’reward prediction error’, which starts the process of behavior change, based on the dopaminergic mechanism of reinforcement learning.” In other words, our very brains are somewhat trapped between rational thinking and impulsive counter reactions that seek to prefer in-group conclusions. We experience pain otherwise. These lower brain reactions can make us vulnerable to numerous thoughtless behaviors triggered by brain chemistry, and in addition make us susceptible to external manipulation. Our emotions can literally “change our mind” when the pressure is high enough, given the power of the subconscious mind.

The point being, since 9/11 the power of this gravitation toward group identity/inclusion has been made strongly apparent. Today, I’m hard pressed to find any average person willing to have a rational conversation on the countless problems with the US governments story of 9/11. The emotional dissonance is simply too hard for them, especially since the barometer of the zeitgeist – the mainstream media – has condemned any such discussion with vast pejoratives, derision and mockery. This is no different in phenomenology than the group gravitations in presidential elections, as we see the masses fall victim to today. The undertone of wanting to be on the “winning” side of such a contest, quickly pulls people in due to these same propensities for social inclusion.

So, as much as we like to think humanity has critical freewill to make proper decisions if properly informed, the truth is we have a sociological group inclusion problem. And this problem fights logic, reason and critical thought. I wish I had a simple answer to resolve it, particularly with respect to the dire need for a social revolution. But until a kind of grand galvanization is created – one focused and consistent in its targets and methods, we cannot expect much change given this looming sociological imposition. The tipping point can only occur through critical mass; A mass large enough to attract enough people to override this fatal evolutionary flaw. I am convinced that this basic irrational propensity, compounded by our social system, is exactly what stops what should be a natural, progressive move into improved social affairs by humanity.

Oftewel, wanneer je als persoon tegen de received wisdom durft in te gaan kun je met behoorlijk wat sociale psychologie te maken krijgen. Toch kies ik ervoor om mijn mening niet onder stoelen en banken te schuiven. Ik vind namelijk dat in een vrije samenleving alles ter discussie gesteld zou mogen worden. En dus ook wanneer bepaalde opvattingen door de meerderheid als radicaal of absurd gezien worden (alhoewel een aanzienlijk deel van de Amerikaanse bevolking inmiddels ook zo haar bedenkingen heeft over de officiële versie van 9/11, maar dat terzijde). Tevens vraag ik me af of het negeren van controversiële onderwerpen altijd de gewenste uitkomst heeft. Vooral gezien de wildgroei aan complottheorieën op het internet waar mijns inziens toch een flink aantal mensen vatbaar voor zijn.2

Tot slot

Ik vind het dan ook mooi om te zien dat steeds meer mensen zich in de discussie beginnen te mengen. Bijvoorbeeld Paul Salo, een Amerikaanse zakenman die van plan is om 9/11 nog eens een keertje over te doen. Of de Universiteit van Alaska, die een tweejarig onderzoek wil lanceren naar de ineenstorting van WTC7. Op deze manier blijft het niet enkel een discussie tussen academici en/of internetgekkies, maar wordt het  een bespreekbaar onderwerp. Want één ding weet ik zeker: Zolang er een flink aantal vragen omtrent 9/11 onbeantwoord blijven zal het laatst woord hierover nog niet zijn gezegd.

(1) Ik sluit niet uit dat er binnen de Amerikaanse overheid wellicht rogue elements waren die voorkennis hadden van wat er komen ging en het wellicht hebben laten gebeuren. Want nogmaals, de geschiedenis kent genoeg valse vlag operaties. De discussie over wat er precies voor heeft gezorgd dat de Twin Towers en WTC7 zijn ingestort die dag durf ik geen uitspraken over te doen, aangezien ik geen expert ben op dat gebied (alhoewel veel antwoorden uit het NIST rapport niet bevredigend zijn voor mij). Wat ik me daarbij wel afvraag is waarom de plotters ervoor zouden kiezen om deze gebouwen met explosieven naar beneden te halen. Het risico dat een dergelijke covert operation boven water zou komen is enorm. En indien de aanslagen inderdaad als doel zouden hebben om een bepaalde geopolitieke agenda door te voeren, dan zou enkel vliegtuigen in gebouwen laten vliegen al voldoende publieke verontwaardiging met zich mee brengen om een dergelijke campagne zoals de War on Terror te lanceren.

(2) Alhoewel sommige lezers van dit artikel misschien van mening zullen zijn dat ik tot diezelfde groep behoor. I couldn’t care less!