De economie van grond

”Grond is een vreemd waardeobject. Grond wordt niet door iemand gemaakt – het is er al en het wordt niet meer. En dat maakt grond anders dan andere objecten. Stel bijvoorbeeld dat een waterbouwkundig ingenieur in plaats van een salaris van 100.000 euro, nog maar 10.000 euro gaat ontvangen. Het aantal waterbouwkundig ingenieurs zou dan dramatisch afnemen. Maar dat is bij grond niet het geval, of de prijs van een lap grond nu 10.000 of 100.000 euro is maakt niet uit voor de hoeveelheid beschikbare grond.

Het aanbod aan grond staat eigenlijk al vast. Het gevolg hiervan is dat als de vraag naar vastgoed toeneemt, het aanbod nauwelijks reageert. Het CPB schat bijvoorbeeld dat bij een prijsstijging van 1 procentpunt, het woningaanbod met slechts 0,064 procentpunt toeneemt. Met andere woorden: het aanbod aan woningen neemt nauwelijks toe bij een stijgende prijs.

De vraag is dus doorslaggevend bij de bepaling van de prijs van woningen. En de vraag naar woningen is voor het overgrote deel afhankelijk van de bank. Vrijwel niemand koopt een woning met eigen geld. Hoeveel een bank wil uitlenen is dus van cruciaal belang. Als de bank iemand met een inkomen van 20.000 euro tien keer zijn inkomen wil uitlenen, dan heeft deze persoon 200.000 euro te besteden aan een woning. Verandert de bank haar kredietbeleid en kan dezelfde persoon nog maar vier keer zijn inkomen lenen, dan heeft hij of zij nog maar 80.000 euro te besteden.

Door dit soort veranderingen in het kredietbeleid ontstaan bubbels op de woningmarkt. Iedereen heeft een woning nodig. Want zo gauw banken beginnen met het oprekken van hun kredietvoorwaarden – exotische hypotheekvormen als aflossingvrije hypotheken verzinnen; leningen tot 100 procent van de woningwaarde toestaan; tweede inkomens meerekenen bij de hypotheekaanvraag et cetera – stijgen de woningprijzen. Niet omdat er meer behoefte is aan woningen, die behoefte is er altijd wel, maar omdat banken ervoor kunnen zorgen dat kopers meer kunnen bieden op een woning.

De hoge prijzen die het gevolg zijn van het ruime kredietbeleid van banken, dienen eigenlijk geen enkel doel. Het is niet alsof woningen toen de prijzen bijna twee keer over de kop gingen tussen 1995 en 2008, ook twee keer zoveel kwaliteit kregen. Bijna alle prijsstijging kwam door grondwaardestijging die ontstond door banken. Terwijl die grond er al was – het hoefde niks te kosten.

Duur wonen betekent alleen dat inkomen opnieuw gedistribueerd wordt van de huurder en nieuwe woningbezitter naar zij die aanspraak maken op grondinkomen: banken in de vorm van rente, verzekeraars in de vorm van meegefinancierde polissen, tussenpersonen in de vorm van provisies, gemeenten in de vorm van gronduitgiftes, makelaars in de vorm van courtages, bestaande woningbezitters in de vorm van hogere verkoopprijzen en ga zo maar door.”

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het artikel ‘Waarom Nederlandse huizen niet te betalen zijn’ van Ernst-Jan Pfauth. Klik hier voor het gehele artikel.

Advertenties

Een gedachte over “De economie van grond

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s