De eurocrisis in een notendop

Het hebben van één gezamenlijke munt biedt veel economische voordelen (o.a. goed voor de internationale handel) maar is onmogelijk in een gebied met heterogene economieën. De Griekse economie is bijv. veel minder concurrerend dan de Duitse economie waardoor het land drie keer zoveel importeert (waardoor geld uit het land wegstroomt) dan exporteert (vice versa). Hierdoor stroomt er voortdurend geld van de ‘zwakke’ economieën naar de sterke economieën. Wanneer consumenten, in landen met minder mogelijkheden voor productiviteit, de voorkeur geven aan goedkopere en betere importproducten dan zal de buitenlandse schuld stijgen. Tegelijkertijd verslechtert de eigen productiviteit van het land.

Een land met een eigen munt, kan deze munt dan devalueren. Dat maakt importproducten duurder voor de eigen bevolking en exportproducten goedkoper voor buitenlandse kopers. De schuld zal afnemen en de productiviteit weer toenemen. Door het aanpassen van de wisselkoersen kunnen dit soort onevenwichtigheden (verschillende economische cuncurrentiekracht) worden rechtgetrokken. Met de invoering van de euro is dit onmogelijk binnen de eurozone aangezien deze werkt met een vaste wisselkoers.

Ook het stimuleren of afkoelen van een nationale economie door het aanpassen van de rentestand kan sinds de invoering van het europact niet meer. Zo konden zwakke landen in de eurozone goedkoop lenen.Voordat ze de euro hadden konden ze dat niet, omdat ze vanwege de staat van hun overheidsfinanciën een hogere rente moesten betalen. Dat heeft er onder meer geleid dat de schulden in deze landen hoog zijn opgelopen.

11778_230711100376946_2064765188_n

De conclusie is dat het Europese ”one size fits all”-model een ”one size fits none”-model blijkt te zijn. De enige oplossing is dan ook om naast een monetaire unie (het hebben van een gezamenlijke munt) ook één politieke unie te vormen (waardoor alle beslissingen dus voortaan in Brussel komen te liggen) en één fiscale unie (Brussel wordt de nieuwe penningmeester voor alle deelnemende landen). Op deze manier consolideer je eigenlijk alle natiestaten tot één federale staat. Veel mensen zijn hier op tegen omdat dit ten koste gaat van de soevereiniteit (onafhankelijkheid) van alle deelnemende landen (alle macht komt in Brussel te liggen). Daarnaast heb je ook nog te maken met verschillende culturen, wetgeving, taalbarrières etc. Eén Europa klinkt in theorie heel mooi maar kan in de praktijk nogal voor problemen zorgen.

Bretton Woods, de petrodollar en The Big Reset

Zowel bij de Eerste Wereldoorlog als bij de Tweede Wereldoorlog begon Amerika pas mee te vechten aan het einde van beide oorlogen. Tijdens beide periodes exporteerde Amerika dan ook allerlei grondstoffen die de oorlogvoerende landen nodig hadden voor hun wapenindustrie. Al deze landen betaalden Amerika met goud aangezien er nog sprake was van een goudstandaard voor de internationale handel. Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog bezat Amerika 2/3 van al het goud op de wereld en werd er besloten om over te gaan op een nieuw internationaal geldsysteem, het Bretton Woods systeem.

Bretton Woods

44 landen kwamen toen overeen dat alle nationale valuta’s gekoppeld werden aan de dollar, die zelf gekoppeld werd aan goud tegen een koers van 35 dollar per ounce. De dollar was nu de officiële wereldreservemunt en het anker van het monetaire systeem. De wereld opereerde nu onder een pseudo goudenstandaard die economen de ‘goudwisselstandaard’ noemden. Alle grondstoffen in de internationale handel werden voortaan geprijsd en verhandeld in dollars. Dit betekende dat indien landen grondstoffen nodig hadden, ze eerst dollars moesten bemachtigen om deze te kunnen kopen. Dit konden zij doen door óf dollars te kopen óf door goederen en diensten te verkopen aan Amerika.

Petrodollar

In de jaren 60 moest Amerika de oorlog in Vietnam financieren en begon veel meer geld te creëren dan dat het goud in de kluis had liggen. In 1971 begonnen andere landen Amerika te wantrouwen en begonnen hun dollars in te wisselen voor goud. Amerika kon zijn verplichtingen niet nakomen en de goudstandaard werd daarom losgelaten. In 1973 sloot Amerika vervolgens een overeenkomt met Saoedi Arabië, het land met de grootste olievoorraad ter wereld. Zij kwamen overeen dat Saoedi Arabië hun olie alleen nog maar in dollars mochten verkopen aan andere landen. In ruil hiervoor zou Amerika o.a. hun olievelden beschermen tegen andere (vijandelijke) staten. Daarnaast werd er ook afgesproken dat Saoedi Arabië hun overtollige dollars terug zou investeren in Amerika door Amerikaanse staatsobligaties op te kopen. Oftewel, als Amerika een begrotingstekort had en moest gaan lenen op de financiële markt dan konden zij altijd op Saoedi Arabië rekenen. Vervolgens stemden alle andere OPEC landen (olie-exporterende landen) ook in met dit voorstel. Het gevolg was dat er een voortdurende vraag was naar dollars en aangezien de goudstandaard was afgeschaft kon Amerika voortdurend dollars bijdrukken en haar uitgaven ongelimiteerd laten oplopen. Tevens vloeide veel dollars ook weer terug naar Amerika aangezien overtollige dollars in Amerikaanse staatsobligaties belegd moesten worden.

petrodollar-system-101

The Big Reset?

Door de constante vraag naar dollars heeft de dollar ook altijd een hoge koers gekend. Producten en diensten, maar ook loonkosten uit andere (derdewereldlanden) worden hierdoor goedkoper voor Amerika. Naast het feit dat Amerika dus 40 jaar lang gratis heeft kunnen winkelen en hun begrotingstekorten enorm opliepen konden bedrijven dus ook tegen lage loonkosten veel arbeid outsourcen naar andere landen, wat eveneens de economie in eigen land niet ten goede komt.

Momenteel bestaat veel nationale reserves in centrale bankkluizen uit dollars en zijn onze pensioenpremies voor een groot deel belegd in dollars. Tevens zijn heel veel valuta’s gekoppeld aan de dollarkoers. Als de dollar valt heeft dit dus wereldwijde gevolgen. Nu de Amerikaanse schulden tot ongekende hoogtes zijn opgelopen beginnen steeds meer landen de dollar te wantrouwen en lijkt een vervanger voor de dollar als wereldreservemunt onvermijdelijk:

SDR, Bancor of Terra?

Met de dollar als wereldreservemunt heeft Amerika natuurlijk altijd een economisch voordeel gehad ten opzichte van de rest van de wereld. Mogelijke alternatieven zoals de SDR, de Bancor of de Terra hebben dan ook mijn voorkeur.